Verslag Presentatie Hintsorgel 5 september 2020

In 2019 heeft Orgelmakerij v.d. Putten het groot onderhoud van het Hintsorgel te Midwolda uitgevoerd. Het orgel, dat bijna 250 jaar oud is, was ruim 50 jaar na de vorige restauratie toe aan een grote onderhoudsbeurt. In 2018 werd door de Stichting Oude Groninger Kerken en de Stichting Hintsorgel Midwolda besloten om het orgel in Midwolda uit 1772 een grote onderhoudsbeurt te geven. Vorig jaar is het instrument helemaal schoongemaakt, is de speelmechaniek geoptimaliseerd en zijn waar nodig pijpen (vooral de tongwerken) gerepareerd en op klank gebracht.

orgelmaker Winold van de Putten

 

 

Op zaterdag 5 september werd het orgel in de Dorpskerk weer in gebruik genomen na de onderhoudswerkzaamheden van afgelopen jaar. Iedereen werd welkom geheten door Tonnis Jonker, bestuurslid van de Stichting Hintsorgel Midwolda. Daarna vertelde Ingrid Noack, directeur van orgelmakerij van der Putten,  over het groot  onderhoud. Normaal gesproken, zo begon zij, is een kerk bij zo’n presentatie bomvol met mensen. Ook nu was de kerk vol, maar dan met 1,5 meter afstand, er waren ruim 70 mensen. Ze vertelde dat gaandeweg de restauratie steeds meer duidelijk werd hoe bijzonder het orgel is. Nagenoeg alle pijpen en houtwerk zijn nog origineel en zien er nog zo gaaf uit alsof Hinsz het orgel gisteren heeft opgeleverd. Het werd duidelijk dat er vroeger niet op materialen bespaard werd. Alle grote orgels van Hinsz hebben twee tremulanten: een opliggende tremulant voor het hele orgel en een inliggende kanaal-tremulant voor het rugwerk. In Midwolda is die laatste tremulant verdwenen, maar moet er wel geweest zijn gelet op de twee register trekkers die er nog zijn. Ook de originele mechaniek van deze tremulant is nog in het orgel aanwezig.  De afwezigheid van deze tremulant is een muzikaal gemis aan het orgel. Daarom werd besloten de tremulant voor het rugwerk te reconstrueren.

Daarna werd een klank demonstratie gegeven door Winold van  der Putten en Stef Tuinstra. Winold vertelde over het werk dat gedaan was om de Bazuin en Trompet van het pedaal weer een mooie grondtonige klank te geven. Nu klinken de pijpen van de grote Bazuin weer met een donkere ondertoon en een heldere rand. Perfect voor in het volle werk maar ook als solo of in combinatie met 2 of 3 registers. Dat werd door Tuinstra ten gehore gebracht.

Patty Wageman, directeur van de Stichting Oude Groninger Kerken, sprak haar bewondering uit over de goede samenwerking en het resultaat ervan. Ze bedankte alle gulle gevers die het groot onderhoud mede mogelijk gemaakt hadden.

Tot slot bespeelde Ludolf Heikens het orgel. Eerst de koraal partita: Freu dich sehr, o meine Seele van Georg Böhm. In de variaties over deze psalm liet hij veel klank combinaties horen. Ook de nieuwe tremulant werd gebruikt in combinatie met een fluit van het rugwerk. Daarna werd de Sonate II van Felix Mendelssohn Bartholdy gespeeld. Een groot muziekstuk waarin fijnzinnigheid, lyriek en emotionaliteit samen komen, de harmonie van het orgel naar voren bracht en eindigde met de diepste klanken van het orgel.

Het Hintsorgel is na dit groot onderhoud teruggebracht in goede staat. Het zal bespeler en toehoorder veel luisterplezier geven.

 

Het groot onderhoud werd mede mogelijk gemaakt door een financiële bijdrage van:

Prins Bernard Cultuurfonds

Stichting TBI fonds

J.B. Scholtenfonds

Dinamofonds

Meindersma-Sybenga-Stichting

Stichting tot behoud van het Nederlandse orgel

Rotary Winschoten

Protestantse gemeente te Midwolda

Stichting Oude Groninger Kerken

Stichting Hintsorgel Midwolda

Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed