Stichting Hintsorgel Midwolda

Het orgel in de Hervormde kerk van Midwolda

‘Bij een gunstige wind kon je het in Emden horen spelen’ werd gezegd van het orgel in de oude kerk van Midwolda. De fundamenten van deze grote kruiskerk met 4 torens, liggen ten noorden van het huidige dorp Midwolda. Deze kerk is net zo groot geweest als de Aa-kerk te Groningen. Midwolda was in de middeleeuwen een invloedrijke en welvarende plaats. Met het kerkzegel, waarop een afbeelding van de kerk stond, werden vele besluiten in de regio verzegeld. Het dorp stond echter aan de rand van de Dollard die in de 17^e eeuw steeds verder oprukte en vaak overstroomde. Het dorp werd herhaaldelijk getroffen door overstromingen van de Dollard en daarom werden de boerderijen verplaatst naar een zuidelijker gelegen zandrug. De kerk bleef staan aan de rand van het water totdat één van de torens instortte. De bewoners van het dorp wilden de kerk weer in hun woonplaats hebben en begonnen met de bouw van een nieuwe toren (1708). In 1738 werd de bouw van de nieuwe zaal-kerk voltooid.

In 1772 werd er een orgel in de ‘nieuwe’ kerk geplaatst. De opdracht voor de bouw werd gegeven aan de Konstmeester Albertus Antonie Hinsz. Deze orgel-bouwer kwam in 1728 vanuit Hamburg naar Groningen. Hij continueerde de orgelbouwstijl van Schnitger en bracht deze naar het hoogtepunt in de geschiedenis van de Gronings-Hamburgse orgelbouw.De bouw van het instrument werd bekostigd door de toenmalige bewoner van de Ennemaborg: Johan Hora Siccama. Het was een prestigieus project, een groot instrument van wereldklasse werd in de kerk geplaatst om te laten zien hoe rijk en welvarend men was. Het orgel heeft 33 registers verdeeld over 2 klavieren en pedaal. Het was destijds en is nog steeds het grootste orgel dat in een dorpskerk werd geplaatst. Nog steeds heeft het orgel een enorme uitstraling. Doordat het door de eeuwen heen geheel bewaard is gebleven en goed is onderhouden heeft het zijn prachtige klankrijkdom behouden. Het orgel heeft liefelijke fluiten en welluidende prestanten die klinken als violen. Verder klinken er warme, dragende tonen, trompetten en fagotten. Het orgel bezit alle kenmerken om een 18e-eeuws orkest na te bootsen. Nagenoeg alle pijpen stammen uit 1772, het orgel is nog volledig authentiek.

Niet alleen vanuit Nederland, maar vanuit de hele wereld komen organisten en liefhebbers speciaal naar Midwolda om het Hintsorgel te bespelen of te beluisteren. Een historisch orgel van deze grootte, in nagenoeg originele toestand met een rijke schakering van klankkleuren is uniek. Ter vergelijking, het grote orgel in de Martinikerk in Groningen bevat slechts voor een deel origineel pijpwerk. Het instrument in Midwolda is versierd met prachtig hout-snijwerk en vormt een eenheid met het interieur van het 18^e eeuwse kerkgebouw waarin het geplaatst is. Het is een sfeervolle ruimte die zeer geschikt is als concertpodium. Instrument en ruimte zijn een parel in de Eems-Dollard regio.